Canolfan Cydnerthedd a Harmoni Cymru

Bydd Canolfan Cydnerthedd a Harmoni Cymru yn chwarae rhan flaenllaw o fewn Canolfan Tir Glas. Bydd yn canolbwyntio ar ystod o feysydd sy’n ymwneud â lleddfu ac addasu i effeithiau newid hinsawdd. Rhydd bwyslais hefyd ar sgiliau sy’n gysylltiedig â byw a gweithio’n gynaliadwy.

Bydd pwyslais penodol ar gyflwyno cydnerthedd ym meysydd adeiladwaith, amaethyddiaeth, egni a garddwriaeth tra rhoddir sylw parhaus i’r modd y gall y dref a’r ardal gefnogi’n ymarferol brif egwyddorion Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol. Bydd gan y ganolfan swyddogaeth bwysig hefyd wrth gynghori’r Brifysgol ynghylch cyflwyno ei darpariaeth academaidd trwy lens cynaliadwyedd tra bydd hefyd yn weithredol wrth ddarparu hyfforddiant achrededig ym maes gwydnwch ar gyfer holl ddarpar-athrawon y sefydliad.

Caiff y ganolfan ei hystyried yn endid arloesol wrth iddi gynnig hyfforddiant ac arweiniad i ddulliau mwy gwydn, cytseiniol a chynaliadwy o fyw a gweithio.

Bydd y modiwl craidd – Dylunio ar gyfer Cydnerthedd – wrth wraidd y  cwricwlwm eang a ddarperir gyda ffocws clir ar amaethu adfywiol, cynhyrchu bwyd, cydnerthedd cymunedol ac egni  anewyddadwy.

Caiff y ganolfan ei lleoli yn adeilad Willows ar gampws y Brifysgol, lle neilltuir ystafelloedd seminar, llyfrgell fechan, ystafelloedd cyfarfod, swyddfeydd a lolfa ar ei chyfer.

Mae’r Ganolfan hon wedi ei datblygu yn sgil partneriaeth rhwng y Brifysgol, Hwb Ymaddasu Llambed, yr Athrofa Harmoni, Coleg Ceredigion a Choleg Sir Gâr.

Deilliannau

  1. Darparu’r modiwl craidd – Dylunio ar Gyfer Cydnerthedd – o leiaf ddwywaith y flwyddyn ar gampws Llambed.
  2. Denu 30 o fyfyrwyr y flwyddyn i astudio a chwblhau’r modiwl yn llwyddiannus yn Llambed.
  3. Cynllunio fersiwn ar-lein o’r modiwl craidd gan ddenu 50 o fyfyrwyr i’w astudio a’i gwblhau’n llwyddiannus yn flynyddol.
  4. Bod holl ddarpariaeth academaidd y Brifysgol yn cael ei chyflwyno trwy lens cynaliadwyedd.
  5. Bod darpariaeth israddedig newydd ym maes cynaliadwyedd yn cael ei datblygu a’i darparu yn Llambed o fewn dwy flynedd i sefydlu’r Ganolfan.
  6. Bod prosbectws yn marchnata holl ddarpariaeth academaidd Canolfan Tir Glas – yn cynnwys cyrsiau a rhaglenni Canolfan Cydnerthedd a Harmoni Cymru – yn cael ei gyhoeddi’n flynyddol.
  7. Bod modiwl yn cael ei gynnig yn enw’r Ganolfan ar gyfer holl ddarpar-athrawon y sefydliad o fewn blwyddyn i’w sefydlu.
  8. Bod y Ganolfan a’r Cyngor Sir yn cydweithio ar brosiect addysgol arloesol yn ymwneud ag addysgu plant a phobl ifanc ynghylch canlyniadau newid hinsawdd a’r modd y gellid eu goresgyn.
  9. Bod y Brifysgol yn cynyddu’n flynyddol ganran y bwyd lleol a gynhyrchwyd trwy ddulliau cynaliadwy y mae’n ei brynu.
  10. Bod y Brifysgol yn sefydlu perthynas ag ystod cynyddol o ffermydd a chynhyrchwyr bwyd lleol yn flynyddol.
  11. Bod y Brifysgol yn datblygu a gweithredu polisi o adeiladu ac atgyweirio adeiladau ar ei ystad trwy ddulliau cynaliadwy.

Lansio’r Ganolfan

Mae cysylltiad gweledigaeth y Brifysgol a’r amgylchedd gwledig, a sefydlwyd gan ei sylfaenwyr cynnar, wedi aros hyd heddiw. Roedd sylfaenydd Coleg Dewi Sant Llambed, yr Esgob Thomas Burgess, Esgob Tŷ Ddewi a hefyd Esgob Salisbury, yn aelod sefydlol o Gymdeithas Amaethyddol Odiham, yn ei sedd yn Lloegr. Roedd ganddo empathi mawr tuag at yr amgylched gwledig, diddordeb dwys a dealltwriaeth agos o amaethyddiaeth a phwysigrwydd diwygio amaethyddol, ynghyd â phwysigrwydd hynny i’r gymuned. Yn Llambed, roedd gan yr Esgob Burgess barch aruthrol tuag at iaith a diwylliant Cymru, a dyfnhau dysgu a gwybodaeth alwedigaethol i bawb. Rydym yn cael ein meithrin gan yr hanes hwn yn ein hymatebion i heriau heddiw. Mae’r un gwerthoedd wrth wraidd cenhadaeth y ganolfan, wrth fynd i’r afael a’r argyfwng hinsawdd a heriau cymdeithasol eraill, ac mae’r gwerthoedd hyn yn cael eu rhannu i raddau helaeth gan aelodau’r ganolfan.

Bydd y ganolfan yn agor gyda digwyddiad lansio ddydd Gwener 19eg Tachwedd. Dilynir hyn yn y flwyddyn newydd gyda rhaglen sy’n canolbwyntio ar y thema ‘Dysgu o Natur’, gan ddod â chyfraniadau gan academyddion, arbenigwyr lleol mewn bwyd a ffermio, myfyrwyr, mentrau lleol a mentrau cymdeithasol ar ffurf ystod o brif sgyrsiau, sgyrsiau byrrach, arddangosfeydd, gweithgareddau ymarferol dan do ac awyr agored gan gynnwys teithiau cerdded tywys o amgylch y campws a’r dref. Mae’r gweithgareddau’n canolbwyntio ar thema cydnerthedd, gan gynnwys addysg, lles, bioamrywiaeth ac adfer natur.
 
Bydd y ddau ddigwyddiad yn gyfle agored i’r cyhoedd ymgysylltu â’r Brifysgol a chyfrannu at drafodaethau a gweithgareddau ynghylch cydnerthedd ar ddechrau cyfnod newydd cyffrous i’r Brifysgol yn Llambed ac i’r gymuned y mae’n ei gwasanaethu.